Beginpagina 

Het Poeriemfeest op 28februari/1maart 2010

Poeriem (=lot) of het Lotenfeest is een vrolijk feest. Op deze dag wordt gewoon doorgewerkt. Het is een vrolijk feest, een feest waarbij gedacht wordt aan de verlossing van een dreigende ondergang van het joodse volk. Het plan voor deze ondergang was bedacht door Haman de vizier van Koning Ahasveros. Bij de verlossing van deze dreigende ondergang speelt Esther een grote rol. Daarom is het bijbelboek naar haar genoemd.
Joodse kinderen lopen op Purim met maskers op en ratels in hun handen en in carnavalskleren. Ze eten vruchten en speciale koekjes die Hamantaschen heten. Dat zijn driehoekige koekjes gevuld met pruimen of papaverzaad, die lijken op de driehoekige hoed die Haman heeft gedragen. 		Op dit feest wordt de boekrol van Esther gelezen thuis of in de synagoge. De lezing wordt afgesloten met een lofprijzing:
Geprezen, U, Eeuwige, onze God, Koning van 
de wereld, de God die voor ons de strijd voert, die voor onze rechten opkomt, voor ons wraak neemt, al onze aartsvijanden hun verdiende loon geeft en voor ons onze onderdrukkers straft. Geprezen, U, Eeuwige die alle tegenstanders van zijn volk Israël straft, de helpende God. 
Daarna (soms ook tijdens het lezen wanneer de naam Haman klinkt) mogen de kinderen lawaai maken met hun ratels.  Dit doen ze om de naam van Haman uit te wissen. Vaak zijn ze verkleed als Esther of een piraat. Op de avond voor het eigenlijke feest wordt er gevast.

Het verhaal speelt zich af in het Perzisch-Medische Rijk ongeveer 450 voor Christus. Een deel van de joodse bevolking had de terugtocht aanvaardt naar het oude land. Velen waren achtergebleven. Deze laatsten verstopten hun afstamming voor de perzische bevolking. Dat Esther haar joodse afstamming verzwijgt voor hen die op zoek zijn naar mooie maagden voor de koning was dus heel gewoon.
Toen kwam Haman. Hij trok de touwtjes wat strakker aan. Mordechai, een jood, weigerde voor hem te knielen. Dat was iets heel bijzonders. Maar hij deed het niet. Het conflict tussen Haman en Mordechai verbreedt zich tot heel het joodse volk. Dat moet in het hele rijk van koning Ahasverus uitgeroeid worden. De 		De datum voor de uitroeiing wordt vastgesteld op de 14e adar. Wetten hiervoor worden door het hele rijk afgekondigd.  Mordechai beweegt Esther, die in het paleis van de koning als koningin een hoge positie heeft gekregen, genade te vragen aan de koning. Zij doet het en waagt er haar leven mee. Maar de koning verleent haar zijn gunst en het onheil wordt afgewend.
Haman is het prototype van de jodenhater, van het antisemitisme. Poeriem maakt het mogelijk daarvan afstand te nemen. De redding is verzekerd. Het joodse volk zal niet sterven.
Aan de armen wordt op dit feest veel aandacht geschonken. Minstens aan twee arme mensen moet er een gave geschonken worden.


Poeriem in Antwerpen 1999

 

Hieronder ziet u de maskers, de koekjes(hamantaschen, hamansoren of kiesjeliesj), de dobbelstenen, de ratels en wat verkleedspullen

   

   

   

   

 

 

 

 

Recept voor Hamansoren
  • 500 gram bloem
  • 4 eieren
  • een half kopje lauw water
  • 5 gram zout
  • poedersuiker

    • Voeg de bloem samen met het zout in een diepe kom. Klop de eieren, voeg het water toe en meng het door de bloem. Kneed het mengsel goed. Maak balletjes van het deeg en laat ze een uurtje rusten. Rol de balletjes heel dun uit en bak ze in frituurvet. Het deeg gaat omkrullen en op gekke oren lijken. Haal ze uit de pan en goed uit laten lekken op keukenpapier. Bestrooien met poedersuiker.


    Het gebruik om met Poerim minstens twee soorten gerechten of snoepjes aan vrienden te sturen, is gebaseerd op Esther 9:22, waarin staat dat het er op Poerim om gaat dat men deze feestdag (waarin droefenis tot vreugde werd) zou maken tot dagen van de maaltijd en dagen van vreugde, en van het sturen van geschenken aan elkaar en aan de armen. Op deze manier wordt de blijdschap over de redding gedeeld met anderen.
     

    		Recept voor Hamantaschen
    Benodigdheden voor het deeg:
  • 250 gram bloem
  • 2 theelepels bakpoeder
  • 100 gram suiker
  • snufje zout
  • 2 geklopte eieren
  • 6 eetlepels olie
  • geraspte schil van een citroen

    • Benodigdheden voor de vulling:


    .  roer 4 eetlepels honing door 2 ons (gewassen, gedroogd en fijngemalen) maanzaad en voeg wat geklopt ei en gehakte noten toe
    of

  • meng 250 gram gehakte, ontpitte en gezoete pruimen met geraspte citroenschil en het sap van een citroen
    Zeef de droge ingrediënten, voeg de ei, olie en citroenschil toe. Goed kneden en daarna dun uitrollen. Steek er rondjes uit met een doorsnede van ongeveer 5 cm. Leg een beetje vulling op de deeg en vouw het deeg tot halve maantjes om. Randen bevochtigen met water en goed dichtdrukken. 20 minuten bakken in een matig warme oven.

    Drinken is een traditioneel Poerim-gebruik. De oude rabbijnen zeiden dat je zoveel moest drinken dat je niet meer het verschil hoorde tussen «Gezegend is Mordechai» en «Verdoemd is Haman»!
    		•

       

      De recepten zijn overgenomen van Internet

    Naar de beginpagina 
    Naar joodse feesten eerste deel

     

    of Paasfeest 30 maart 2010

       
    Pesach, , is het oudste en ook het belangrijkste joodse feest. Het feest duurt zeven of acht dagen. Centraal hier staat de bevrijding van het joodse volk uit Egypte. We kunnen hierover lezen in Exodus 12. De Israëlieten waren als familie, zo'n 70 mensen, in Egypte komen wonen in een tijd van hongersnood, toen hun broer Jozef daar eerste minister was. In Gosen werkten en woonden zij. Zij kregen veel kinderen en werden een groot volk. Toen er een nieuwe farao kwam werd hij bang voor dat grote volk.Hij gebood dat de pasgeboren jongens moesten worden gedood en hij maakte de joden tot slaven in Egypte. Ze moesten voorraadschuren bouwen van de piramiden van Pitom en Raämses.
    Om hun kindje (de latere Mozes) in leven te houden legden zijn ouders hem in een biezen mandje. Mirjam liet dit mandje drijven in de rivier de Nijl. De dochter van de farao vond het mandje, nam het jongetje mee naar huis en voedde hem op als haar eigen zoon.. Zij noemde het kind Mozes. Toen hij groter werd zag Mozes het lijden van zijn volk En eens toen hij een Egyptenaar iemand van zijn volk zag slaan, doodde hij de Egyptenaar. Daarop ging hij er vandoor en werd schaapherder in het land Midjan. Daar zag hij op een keer een braamstruik in brand staan, die toch niet verbrandde. Toen hij ging kijken hoorde hij uit die braamstruik de stem van God. Deze gaf hem de opdracht om naar de farao te gaan en te zeggen dat de God van de Israëlieten (Hebreeërs genoemd) de opdracht had gegeven om zijn volk vrij te laten wegtrekken. Maar de farao wilde dat niet. Tien keer ging Mozes naar hem toe. Steeds weer kwamen er plagen over het Egyptische volk omdat de farao de Israëlieten niet wilde laten wegtrekken. Pas toen de farao hoorde dat bij de volgende plaag alle oudste zonen gedood zouden worden, gaf hij de Israëlieten toestemming zijn land te verlaten.
    De Israëlieten maakten zich toen klaar om op reis te gaan. Zij moesten een lam slachten en een beetje bloed daarvan strijken langs de deurposten van hun huis. Als de Engel van de dood dan zou komen om de eerstgeboren zonen van de Egyptenaren te doden, dan zou deze Engel voorbijgaan langs de huizen die getekend waren met het bloed van het lam.    		 Toen ze dat gedaan hadden pakten ze in wat ze mee wilden nemen en ze aten het vlees van het lam werd gegeten, met ongezuurd brood en bittere kruiden (Ex. 12:8) En bovendien maakten ze vlug eten klaar voor de volgende dag.
    Maar voordat het deeg klaar was om te bakken ( het moest nog rijzen) waren ze al op weg. Zij liepen tot ze bij de Rode Zee kwamen. Mozes strekte zijn staf over het water uit, zodat de wateren naar links en rechts vloeiden. In het midden was een pad ontstaan waardoor de Israëlieten naar de overkant konden trekken. Toen de Egyptenaren ook het pad opreden met hun paarden en wagens strekte Mozes opnieuw zijn staf uit en vloeide de wateren weer terug. De Egyptenaren verdronken. Zo werden de Israëlieten bevrijd.
    Deze bevrijding wordt elk jaar gevierd op Pesach.
    Voordat de Joden dit feest vieren maken ze hun huis schoon. Dat wil zeggen ze maken zo een nieuw begin. Geen kruimeltje mag er meer te vinden zijn. En het serviesgoed moet door en door schoon zijn (kosjer).De belangrijkste dag van het feest dat zeven of acht dagen duurt, is de eerste avond. De familie gaat zitten om de tafel met het mooiste tafelkleed gedekt, voor een maaltijd.  Die maaltijd wordt Séder-maaltijd genoemd.  Tijdens die Séder-maaltijd wordt het verhaal van de bevrijding van de Israëlieten verteld. Op iedere plaats ligt een boekje waarin het verhaal staat. Dat boekje heet Haggada. Bovendien staat er bij elke plaats een drinkbeker met wijn.
    Het jongste kind uit het gezin vraagt: Waarom is deze avond zo anders dan andere avonden? Waarom eten wij op deze avond alleen matza? De vader leest het antwoord op deze vragen uit het boekje, de Haggada. "Omdat wij slaven waren in Egypte, en nu zijn we vrije mensen." En dan wordt het hele verhaal verteld. Ook worden er veel liederen gezongen zoals Dajenoe. Tenslotte wordt het laatste stukje matse opgegeten (ook wel afikomen genoemd, dit werd na de verwoesting van de tempel gezien als een symbolische heenwijzing naar het paaslam.) en wordt God gedankt omdat Hij hen de vrijheid heeft gegeven. Het laatste lied is : Tot volgend jaar in Jeruzalem. 

       


    Op de Sederschotel liggen: een gebraden beentje,
    bittere groenten, charoset (een appel met notenpasta),
     peterselie en een gebakken ei.

    		 Van links naar rechts: Karpas : radijs of peterselie - een teken van de lente, de vruchtbaarheid en van hoop voor de toekomst. Het wordt in zout water (symbool voor de tranen van Israël) gedoopt.
    Beetsa : een ei, als symbool voor de maaltijd die bij het paaslam gegeten werd.
    Chazèrèt : ook een ‘bitter kruid’. Het is als het jong is zoet, met zachte bladeren. Later wordt het hard en bitter. Dat maakt het heel passend als maroor, bitter kruid: ‘zoals chazèrèt eerst zoet is en later bitter, zo was de houding van de Egyptenaren tegenover onze vaderen.
    Zróa : een botje met een beetje vlees eraan, apart gebraden, als symbool voor het paaslam.
    Charósèt : een mengsel van wijn, vruchten (bv. appels, noten, amandelen, vijgen, dadels, granaatappels) en specerijen (bv. gember, kaneel). De kleur doet denken aan klei (chèrès). Dus charoset doet eraan denken dat de Israëlieten als slaven stenen moesten bakken.
    Maróór : bittere kruiden (mierikswortel of chèrèt (zie hieronder), soms ook radijs), ter herinnering aan de bitterheid van het leven in Egypte.


    Voor het begin van de Seder wast men zich de handen
    en voor de feestelijke maaltijd doet men dat nog een keer    		 Aan de Sedertafel drinkt iedereen vier bekers wijn
    Deze zijn een symbool voor de vier woorden van bevrijding: uitleiden, redden, verlossen en nemen.

     

      

         

    De matse of matza is brood dat zonder gist is gebakken Bij het Paasmaal, de sedermaaltijd, liggen drie matsót op tafel, elk bedekt met een servet - of alledrie in een speciale hoes gedaan.


    De middelste matse wordt op een gegeven moment gebroken en van het kleinste deel wordt gegeten. Het grootste stuk is de afikoman. Dat deel wordt in een ser­vet of handdoek gewikkeld. De kinderen mogen proberen de afikoman weg te ne­men, zonder dat degene die de maaltijd leidt (en die evt. zelf probeert de afiko­man te ‘verstoppen’) dat merkt.
         

    De beker voor de profeet Elia. Hij wordt gezien als aankondiger van vrede en vrijheid voor de mensen Schaaltje met zout water, om de
    matze in te dopen.

    De Haggada is het verhaal van Pesach
     

     
    Het lied dat u hoort is Dayenu uit de Haggada voor het Paasfeest.  Hier kunt u de muziek downloaden.
    De zetting is van Wim Verburg.De tekst luidt:

    Als Hij ons alleen uit Egypte had gevoerd, dan was het ons al genoeg geweest.
    Als Hij ons alleen de sabbat had gegeven, dan was het ons al genoeg geweest.
    Als Hij ons alleen de Tora had gegeven, dan was het ons al genoeg geweest.
    Als Hij ons alleen naar het land Israël had gebracht, dan was het ons al genoeg geweest.
     

     
     

    Sjawoeoth,  Wekenfeest
    29/30 mei 2009

       
    Zeven weken na Pesach wordt het Sjawoeoth, wekenfeest gevierd. Het is een oogstfeest, waarbij het einde van de gerstoogst en het begin van de tarweoogst wordt gevierd. Men offerde op dit feest twee broden. Het feest der eerstelingen. Maar al in de derde eeuw ging men tijdens het wekenfeest de schenking van de Wet gedenken, die door God aan Mozes werd geschonken op de Sinaï. De twee tafels van het verbond. In de ochtenddienst worden de tien geboden gelezen. Ook wordt er uit het boek Ruth gelezen. Op Sjawoeoth wordt melkkost gegeten zoals kaastaart.

    Dan zult gij het feest der weken vieren ter ere van de Here, uw God, naar de mate van de gaven, die gij vrijwillig geven zult, naar dat de Here, uw God, u gezegend heeft; gij zult u verheugen voor het aangezicht van de Here, uw God, gij met uw zoon en uw dochter, uw dienstknecht en uw dienstmaagd, met de Leviet, die binnen uw poorten woont, en met de vreemdeling, de wees en de weduwe, die in uw midden zijn, op de plaats die de Here, uw God, verkiezen zal om zijn naam daar te doen wonen. (Deuteronomium 16:10-11)
       


    Chagall

     

    		  

       

        

    De tora met op de achtergrond de regenboog als teken van het verbond.

    De tora in het midden
     

       

    De tien Geboden

    1.         Je mag alleen Mij (God) dienen.
    2.         Je mag geen beeld van Mij (God) maken.
    3.         Je mag Mijn naam niet misbruiken.
    4.         Een keer in de week is het rust- en gedenkdag
                (sjabbat).
    5.         Eer je vader en moeder (heb respect voor je
                ouders).
    6.         Je mag niet doden.
    7.         Je moet trouw zijn aan je echtgeno(o)t(e).
    8.         Je mag niet stelen.
    9.         Je mag niet roddelen over anderen.
    10.      Je moet je zinnen niet zetten op wat van een
               ander is.

    		 Rond Sjawoeoth maken sommige joodse ouders ook een begin met de geloofsopvoeding van hun kinderen. Doordat ze iets vertellen van Gods wet en erover nadenken lijkt het alsof ze zelf aan de voet van de berg Sinaï staan.


                                 
       

       

     

       

               

     
    Op Sjawoeoth worden hoofdstukken uit het boekje Ruth gelezen.
     

     


    Sjawoeoth, het feest van de eerstelingen (hier lammetjes)
    die naar de tempel werden gebracht
     

     


    Op het wekenfeest werden er twee broden geofferd
     

     

     

     

    Mozes ontvangt de 10 geboden

       

    'Blintsjes' (kaaspannenkoeken) bakken

       

    'Blintjses' zijn één van de traditionele Sjawoe'ot-gerechten. Om deze met kwark (platte kaas) gevulde pannenkoeken samen met kinderen te maken is het volgende nodig:
    Voor het pannenkoekbeslag:
     
  • 125 gram gezeefd meel;
  • zout;
  • 2 goed geklopte eieren;
  • 1½ deciliter melk;
  • 1 eetlepel gesmolten boter.

    Voor de vulling:
     
  • 250 gram kwark of platte kaas;
  • 2 eierdooiers;
  • 1 eetlepel suiker;
  • zout;
  • eventueel kaneel.
    		•  Meng het zout door het meel. Roer de eieren met de melk en de boter en voeg dit mengsel onder voortdurend roeren bij het meel. Doe 3 à 4 eetlepels van het beslag in een koekenpan. Zorg dat het beslag de hele bodem van koekenpan bedekt. Bak het pannenkoekje maar aan één kant totdat er kleine blaasjes opkomen. Leg al de pannenkoekjes op elkaar.
    Roer voor de vulling de kwark oftewel platte kaas door een zeef. Voeg alle andere ingrediënten toe en roer heel goed. Leg vervolgens een eetlepel van het mengsel in het midden van de gebakken kant van elk pannenkoekje en vouw ze dicht. Bak daarna de pannenkoekjes opnieuw in de koekenpan totdat alle kanten bruin zijn.
    'Blintjses' zijn lekker met even opgeklopte ongezoete room.
                

     
     

    (Bloem)slingers maken
    Op Sjawoeoth zijn de synagoge en meestal ook de huizen zijn van binnen rijk versierd. Sjawoeoth biedt dan ook de mogelijkheid om met kinderen verschillende versieringen te verkennen door ze zelf te maken. Een versiering die het door zijn ketenvorm in zich heeft om er met meerderen aan te werken, is natuurlijk de slinger. Hoe meer handen, hoe gemakkelijker het is om er snel een te maken.
    En aangezien Sjawoe'ot van oorsprong een oogstfeest is, biedt het de mogelijkheid daarvoor inspiratie en materialen te zoeken in de natuur: bloemen, bladeren, takken et cetera. Daarbij kunnen we de natuur op allerlei manieren en met allerlei materialen nabootsen (papieren bloemen et cetera), maar het is ook heel goed mogelijk om de natuur zelf binnen te halen en bijvoorbeeld slingers te maken van echte bloemen met klimop en verschillende soorten bladeren.
     

    Met bloemenslingers worden de huizen en de synagoge versierd

     

     

     
     

    Naar de andere joodse feesten
    Naar de beginpagina