kruiswegkoder



K r u i s w e g 3 Sieger Köder
in de St. Stefanuskirche in Wasseralfingen 1


*U hoort: Jezus om uw lijden groot LBK gezang 178 in een bewerking van Wim Verburg*
Gebed aan het begin van de kruisweg
Heer Jezus Christus, u hebt gezegd:"Waar twee of drie in mijn naam samenkomen, daar ben ik in hun midden." Wij zijn in uw Naam samen en geloven, dat U in ons midden bent: : Help ons, Heer, dat we U nu mogen ontmoeten. Neem ons mee op uw weg. Open onze ogen en oren, opdat we zien en horen wat eens op Uw kruisweg toen en vandaag nog gebeurt. Bemoedig onze harten zodat we ons op U verlaten en U proberen te volgen. Begeleid en leid ons, door Jezus Christus onze Heer.



I Jezus wordt ter dood veroordeeld	I *Wet, macht en geweten,* We zien twee machthebbers uit de politiek en de religie, hoeders van wet en moraal. Ze maken korte metten met Jezus. Ze noemen hem een onruststichter, hoewel Hij slechts hun geweten wilde verontrusten. Pilatus ziet zijn carrière bedreigd en veroordeelt de onschuldige Jezus tot de dood. De verantwoordelijkheid schuift hij op anderen af en hij wast zijn handen in onschuld. Maar op het schilderij wijst het bloed hem aan als schuldige. Er steekt een kleine Pilatus in ons allemaal: Schuld nooit bij onszelf zoeken, voor alles een rechtvaardiging vinden. Geweten met valse uitspraken verwisselen. Naast hem de hogepriester Kajafas.Hij houdt de Heilige Schrift vast, als was het zijn eigen bezit. Met Gods woord in de hand zegt hij: "Wij hebben een wet en volgens die wet moet Hij sterven." Hoe weet hij dat? Hoe zelfverzekerd, hoe onfeilbaar kunnen machtigen zijn! De opvatting van Jezus over de wet is: Wetten zijn er voor de mensen, en de mens is er niet voor de wet. Jezus staat gebogen voor de rechters. In werkelijkheid buigt Jezus zich alleen voor God, zijn vader. Zijn richtsnoer was steeds: Niet wat ik wil, geschiede, maar wat U wilt, Vader!" Jezus had niet alleen een geweten, maar Hij handelde ook naar zijn geweten. Niemand kon hem daarvan af brengen. Hij week niet ondanks de dreigende dood. God wilde deze weg. En Hij ging hem. Hij was gehoorzaam tot de dood, ja tot de dood aan het kruis. Maar hoe staat het met mijn geweten?


Gebed
Heer Jezus, de hogepriester laat zien hoe fataal Gods woord uitgelegd en misbruikt kan worden; hoe puur wetsdenken mensen kan vernietigen. Aan Pilatus ontdekken wij, hoe zwaar en moeilijk het is om schuld openlijk toe te geven, en af te zien van allerlei rechtvaardigingen. Wij bidden U Heer Jezus, help ons dat ook wij, net als U ons niet buigen voor dreigende gebaren van machtigen. Dat ook wij ons slechts buigen voor God en enkel en alleen ons geweten volgen, "de Stem van de Waarheid" in ons, in onze eigen harten.



II Gods kracht in menselijke zwakheid. Het is beangstigend, hoe vastbesloten Jezus dit harde, hoekige kruis vastpakt, er duidelijk ja tegen zegt en het aanneemt.Hij klampt zich vast aan het kruis. Of klampt hij zich vast aan wie zich er heimelijk achter verbergt? Er is een onderscheid tussen of ik me door een onafwendbaar leed heen sla, of dat ik het de een of andere dag op me kan nemen. Op de handen van Jezus valt licht. Het komt vanuit het donker. Het vaste geloof, dat zelfs het zwaarste ongrijpbare leed nog aangeraakt wordt door een zweem van licht, maakt het kruis, ook ons kruis, tot een gebeuren in Gods aanwezigheid. Een dwarsbalk van het kruis bestaat uit stalen balken met vleeshaken, strikken waaraan de tegenstanders van Hitler in Berlijn Plötzensee werden gehangen. Ze stierven voor gerechtigheid en vrede. Aan andere dwarsbalken hangen zwarte banden. Wanneer in Latijns Amerika onschuldigen door de doodseskaders werden vermoord, hingen de vrouwen zwarte doeken, aan de kruisen die op de velden stonden, ze wisten, zo laat het beeld zien: dat hun eigen onzegbare leed en het lot van de vermoorde offers in zijn hand neemt, die alle kruisen van de wereld meedraagt. Van deze Jezus gaat hoop uit. Wie rekent met zijn aanwezigheid, kan een kracht ervaren, die niet uit hemzelf of haarzelf komt. Het is de kracht van Jezus Christus. Zij schenkt de genade van de zekerheid, dat wij in onze angst en menselijke zwakheid niet alleen zijn, dat zelfs een onverdraaglijk kruis met hem samen draaglijk kan worden. Zo zal later Christus tot Paulus zeggen: Mijn genade is genoeg voor u, want zij bewijst haar kracht in zwakheid."	II Jezus neemt het kruis op zijn schouders



Gebed
Heer Jezus, uw vriend Alfred Delp schreef in 1945 een paar dagen voor zijn terechtstelling in Plötzensee: "Ik ben moe van verdriet, ook van onrust. Meer dan ooit staat mijn leven nu vast in God. Ik bid en vertrouw en verlaat me op de Heer. God zelf leeft ons leven mee, dat zal zo blijven en steeds meer worden." Jezus neem het leven van ons allen, in het bijzonder van degenen die onschuldig lijden onder het lot, in uw sterke hand. Met U samen zijn we tegen het leven opgewassen. Leid ons Heer in onze zwakheid naar het licht.



III Jezus valt voor de eerste maal onder het kruis	III De neerdrukkende last van anderen Op dit gedeelte van de weg denken we na over wat in het hart van Jezus gebeurt. Want wat iemand werkelijk te dragen heeft onttrekt zich aan de uiterlijke blik. Jezus lag eens in doodsangst op de grond van de Olijfberg. Hij bad God om hem de last te sparen. Nu kromt hij zich onder de last die in het schilderij haar gezicht toont. Boven hem een rechter, de beul van Hitler vermoedelijk. Achter hem zijn geboeide slachtoffer dat vertwijfeld "waarom" roept. Waarom die haat, dat geweld? Doorbreekt dan niemand de cirkel van het kwaad? Ja Jezus doorbreekt de cirkel. Jesaja zegt van deze knecht van God: Jezus neemt de schuld op zich. Hij draagt de zonden van velen. Op Jezus' hand ligt een vrouw die op brute wijze wordt verkracht. De Heer draagt beide: het slachtoffer en de dader. Misschien ontdekken wij onszelf in het schilderij. Als anderen tot een last worden die ik niet meer kan dragen, ontdek ik ook in mijzelf donkere kanten van haat en geweld. Ieder heeft ergens in zijn leven de waarde van een ander neergehaald, gewond. Heer hoe ik ook ben, laat uw Aangezicht over mij lichten.

Gebed
Heer Jezus, wat God over de Lijdende Knecht zegt door de profeet Jesaja, geldt ook van U. Hoort naar mij die van het huis Israëls over zijn. Die vanaf de moederschoot door mij gedragen werden.Ik blijf dezelfde hoe oud u ook wordt. Tot uw grijsheid zal ik u dragen Ik heb het gedragen en Ik zal u ook verder dragen." Dank U Jezus dat U ons draagt. Dank U dat U de last van onze schuld volledig op U neemt en brengt tot bij het hart van God, uw Vader.

IV De moeder De bijbel vertelt ons niets over een ontmoeting van Jezus met zijn moeder op weg naar Golgotha. Ze waren immers nauw met elkaar verbonden. Hun gesprekken waren open en eerlijk zoals het antwoord van de 12 jarige in Jerusalem of het gesprek op de bruiloft in Kana. Menigmaal begreep ze hem niet. Dan bewaarde ze alles in haar hart, overdacht het en kwam tot de conclusie: Hij moet deze weg gaan. Bij het kijken naar het schilderij vermoeden we wat er gebeurt. De kruisbalk schijnt twee mensen te scheiden. Maar beiden nemen het kruis moedig op zich omdat het Gods onbegrijpelijke wil is. Beiden dragen het samen, zwijgend. Hoeveel leed verbergt zich achter het kruis, hoeveel angsten, vragen en twijfels van talloze mensen die stom zijn. Tot het bitterste in het leven hoort het afscheid nemen en weten dat één nu alleen blijft. Een geliefd mensenkind vast willen houden en toch ook weer los moeten laten. Iemand zien lijden en hem niet kunnen helpen. Het schilderij laat ons niet het verdriet van moeder en zoon zien. We zien slechts de vastbesloten handen van de Heer, en de meelevende hand van zijn moeder die haar hand op de zijne legt. Daarmee laat ze hem merken: ik ben er voor je. De liefde draagt alles, gelooft alles, hoopt alles. Zij alleen houdt stand en houdt nooit op. Zelfs de kleuren op het schilderij, de kleuren van liefde en hoop vertellen er van.	IV Jezus ontmoet zijn moeder

Gebed
Heer Jezus, uw moeder liep niet weg toen het gevaarlijk werd. Zij ging samen met U de weg in de nacht van Golgotha. Zij geloofde in U. Zij vertrouwde U helemaal. In uw troosteloze verlatenheid wilde U Jezus, uw moeder niet voor Uzelf houden. U hebt haar aan onze wereld toevertrouwd als uw geschenk U zegt een ieder van ons: Zie uw moeder. Vertrouw je aan haar toe. En je zult ontdekken dat zij je begrijpt. Jezus wij hebben allemaal vertrouwen en aandacht nodig. Laat ons daarom ook medelevend zijn als Maria, voor het leed van anderen.

V. Simon van Cyrene helpt Jezus het kruis dragen	V Hulp van buiten De jongeren wisten wie Jezus was, maar ze hielpen hem niet en vluchtten weg, toen zijn kruisweg begon. Simon van Cyrene wist niet wie hij in Jezus voor zich had. Toch hielp hij mee met diens kruis dragen. Weliswaar gedwongen, zoals dat vaak in het leven het geval is. Maar de schildering maakt duidelijk: op hun gemeenschappelijke weg ontdekken twee metgezellen in het leed dat ze bij elkaar horen. Ze worden vertrouwd met elkaar, dragen met en voor elkaar de zware balk van het kruis. Twee, nauwelijks te onderscheiden, worden één in hun lijden. Jezus de Jood uit Nazareth en Simon de gastarbeider uit Noord Afrika. De één houdt zich aan de ander vast, ieder trekt de ander met zich mee. Het is verbazingwekkend. Niet Simon Petrus de rots, maar Simon van Cyrene de man van de straat, helpt Jezus het kruis dragen. En vindt in Jezus een vriend voor altijd. Het is of ze ons zeggen: Wij hebben een visioen van een wereld waarin niemand zijn kruis alleen draagt en mensen elkaar aanvaarden: de Palestijn de Jood, de christen de moslim. Want wij horen samen in de éne wereld van God, waarin Jezus onze broeder is.

Gebed
Jezus Christus, ook mij wordt menigmaal een kruis opgelegd, dat iemand, een mens niet meer dragen kan. Eerst verweer ik me nog, tot de ander dicht bij mij komt en ik ontdek: nu horen wij samen, ik draag niet alleen hem, hij draagt ook mij. "Dat de één de last draagt van de ander" schreef de apostel Paulus aan de mensen van de Nieuwe Weg. Alleen zo ontstaat een gemeente en hopelijk op een dag ook een gemeenschap van de wereld. Menigmaal is daartoe druk nodig van buiten. Gij Jezus neemt ook zelf zulke hulp aan. Vaak is dat het begin van een blijvende vriendschap.


VI Diakonie van de vrouw Het verlangen was altijd groot om van Jezus een waarachtig beeld te bezitten. Volgens een oude legende schonk Jezus zijn beeltenis aan een zieke vrouw, die door hem werd genezen. De naam van dit doek was: vera icona, dat wil zeggen werkelijke, echte afbeelding. Vanuit de naam van dit doek ontstond de naam van een dappere vrouw "Veronica" op de kruisweg naar Golgotha. Wij vragen ons af: Waar zie je dat ware beeld van het ware gezicht van Jezus nog vandaag? Voor de schilder was belangrijk dat de zwarte handen van een arme uit de derde wereld bij Jezus op de zweetdoek horen. En ook dat het gezicht van Jezus hoort bij de handen van de zwarte mens. Een sleutelwoord van Jezus is zo in één beeld samengevat: "Wat jullie voor één van mijn geringste broeders hebt gedaan, hebt u voor mij gedaan". De schilder benadrukt: Sinds kruis en opstanding, schenkt Jezus aan edere stof die uit liefde is geweven, zijn gezicht." Het is het menselijke gelaat van de onzichtbare redder Gods, vol goedheid en liefde voor de mensen. Veronica staat voor de vrouwen die Jezus vanaf het begin volgden om hem te dienen. En die ook bij het kruis van Jezus stonden. Het verhaal van de vrouw in de bijbel is het verhaal van het vertrouwen dat goed doen bruggen bouwt en dat de fantasievolle kracht van de liefde zelfs haat kan overwinnen. Dat alleen wat uit het hart komt verzoent en geneest. Veronica staat voor wie al met een klein beetje hulp blij is. Veronica is het gevoel van geluk dat God er blij mee is.	VI Veronika geeft Jezus de zweetdoek


Gebed
Heer Jezus Christus, U ontmoet ons in de viering van het Heilig Avondmaal. U spreekt tot ons in het woord van de Heilige Schrift. Maar U bent ook aanwezig in hen die arm zijn en de lijden. Ja de ontmoeting met U in het Heilig Avondmaal en in het woord baat ons niet wanneer wij voorbijzien aan de nood van onze medemensen. Zij zijn niet van kostbaar goud of zilver, maar van vlees en bloed. Dank U Jezus, dat we uw echte beeld ook vandaag nog mogen zien. U, dat geheim van het geloof dat juist in de armsten zichtbaar wordt.


VII Jezus valt voor de tweede keer onder het kruis	VII Onder het kruis niet alleen De tweede val van Jezus onder het kruis, is voor de schilder een heel bijzondere. Drie mensen zinken met hun last op de knieën. Voorop Jezus, de Knecht van God. Solidair met hem zijn twee metgezellen in het lijden: een eenzame zwarte, niemand die hem kent. Een van de talrijke slaven die door rijken zijn vernederd en misbruikt. Hij beseft: Deze Jezus naast mij wijkt niet van mijn zijde. En ik leun op hem. Bij hem vind ik rust en bemoediging. Maar ook Jezus is dankbaar voor de aandacht. Hij zoekt en heeft die nodig. Aan de andere kant Stefanus, diaken en eerste martelaar van de kerk. Vrijmoedig verkondigde hij het evangelie. Prominent en opvallend zijn zij beiden: de naamloze en de hooggeachte. Bij God geldt niet het aanzien des persoons, alleen de mens, zijn hart. Bij de steniging van Stefanus was Paulus aanwezig. Door het getuigenis van Stefanus zal Saulus in een Paulus veranderen. De gemeenschap met de Gekruisigde zal in de toekomst ook zijn leven veranderen. Twee andere kruisen in de verte, staan voor de onbekende lastdragers op de kruiswegen van de wereldgeschiedenis. Zij vallen met Jezus en zij staan met hem weer op. Stefanus kijkt omhoog naar Jezus. Hij ziet daar in de Jezus op de grond, reeds een Jezus in heerlijkheid..De lichtschijn van boven verlicht zijn gelaat en drie kruisbalken, die zich uitstrekken naar het licht van God. De val van Jezus toont: Alleen kunnen we het niet. Met Jezus samen is er veel mogelijk.


Gebed
Jezus, U bent niet ver van ons. U gaat ook vandaag nog als kruisdrager door de tijd. U bent dankbaar voor tekenen van opmerkzaamheid en geeft rijkelijk terug. Stefanus mag ervaren: mensen stenigen hem, maar met de blik op U gericht, zijn Heer en vriend, ziet hij een open hemel. Hij vindt zelfs de kracht om de vijand te weerstaan. Jezus, solidariteit op de bodem opent steeds en overal een stuk hemel. Help ons, dat we U, onze beste leider en begeleider niet uit het oog verliezen.



Naar de beginpagina Naar de volgende pagina