Maarten Luther en de Reformatie
   

Maarten Luther

De Lutherroos, voor de betekenis hiervan zie christelijke symbolen
Tijdens zijn verblijf op de vesting Coburg schonk Kurprinz Johann Friedrich Luther een gouden stempel met de Lutherroos. Luther had deze roos vanuit zijn familiewapen ontwikkeld en als zinnebeeld van zijn theologie geduid. 
Luther en de Reformatie
In de 16e eeuw vond er in verschillende landen van Europa binnen de toenmalige kerken een Reformatie plaats. Deze kerkhervorming heeft geleid tot de nieuwe kerkvormen van het Protestantisme. Het is een breed gedragen beweging, die uiteindelijk vooral in de landen van Noordwest Europa is aangeslagen. De Reformatie is de meest diepgaande beweging tot kerkvernieuwing. Maar deze beweging stond niet op zichzelf. Gedurende de hele Middeleeuwen zijn er protestbewegingen geweest tegen misstanden in de kerk. Ook in de theologie zijn er diverse vernieuwingsprogramma's geweest. Verder zijn er allerlei andere factoren geweest, die de mogelijkheid tot  de Reformatie hebben geschapen.

Naast de Reformatie moet de Renaissance genoemd worden, waarin met name het programma van het Humanisme belangrijk is geweest. Een belangrijke vertegen- woordiger hiervan is Erasmus van Rotterdam. Bekend is zijn 'Lof der Zotheid'. Het humanisme staat kritisch ten opzichte van de scholastiek. 
De scholastiek, een combinatie van theologie en filosofie, werd in de Middeleeuwen beoefend aan de universiteiten.
De Reformatie is niet bedoeld om nieuwe kerken te vormen, al heeft het daar uiteindelijk wel toe geleid. Hiermee is een tragische scheuring in het Westerse christendom gekomen.

 Belangrijke elementen in de Reformatie waren:
-terug naar de bron: de grote nadruk die op de Schrift werd gelegd als bron van gezag: het principe van het Sola Scriptura. De traditie wordt gemeten aan de Schrift en heeft geen zelfstandig gezag naast de Schrift. In het spoor van de Humanisten wordt de kennis van Hebreeuws en Grieks hoog aangeschreven. De Schrift wordt vertaald in de landstalen.

-de accentuering van de genade van God en het geloof aan de kant van de mens. 
Van de kant van de kerk werden vrome, religieuze prestaties en inspanningen van de mens gevraagd om het zieleheil te bereiken. Daar staat nu het sola gratia en het sola fide (alleen door genade en alleen door geloof).

- Het primaat van Christus.
Tegenover de duizenden heiligen en nog talrijkere kerkelijke middelaars tussen God en mens is er maar één Middelaar: solus Christus.

Reformatoren

Luther is de bekendste Reformator. Hij is dan ook degene geweest die de weg gebaand heeft. Echter, naast Luther zijn er vele andere namen te noemen van grote reformatorische theologen. Zij hebben ieder hun eigen accenten. Te denken valt aan de Duitser Melanchton, de Zwitsers Zwingli en Bucer, de Fransman Calvijn en de Schot Knox.


Calvijn (1509-1564)


Zwingli (1484 - 1531)

 
Luther en zijn medewerkers. Met name
Melanchton ( de leraar van Duitsland) 
werkteLuthers gedachten uit (Augburgse 
Confessie) , reorganiseerde de scholen 
en universiteiten en leidde de Reformatie
tijdens de afwezigheid van Luther en na 
zijn dood. Geschilderd door Lucas Cranach de Jongere.                 

 Luther

De augustijner monnik, Maarten Luther, is ongetwijfeld de meest spraakmakende van de Reformatoren. Voor zijn levensloop zie een volgende pagina. Luther heeft niet alleen de strijd gestreden met de Roomse hiërarchie. Een belangrijke strijd is die naar de zgn. doperschen geweest, waarvan Thomas Münzer de bekendste vertegen- woordiger is. Ook in de richting van Zwingli (en Calvijn) heeft Luther de nodige afschermingen gemaakt.Naar de kant van de Humanisten komt Luther in conflict met Erasmus.

Enkele van de 95 stellingen tegen de aflaat

1. Als onze Heer en Meester, Jezus Christus zegt: 'doet boete', dan wil hij, dat het hele leven van zijn gelovigen op aarde een voortdurende boete zal zijn.
3. Daarmee heeft hij echter niet alleen een innerlijke boete bedoeld, ja, de innerlijke boete betekent niets en is geen boete, wanneer ze niet uiterlijk allerlei vormen van 'doden van het vlees' bewerkt.
27. Zij prediken een menselijke leer, die zeggen dat, zodra het muntje in de kist valt, de ziel uit het vagevuur losraakt. 36. Elke christen, die werkelijk berouw heeft over zijn zonden, heeft volledige vergeving van straf en schuld, ook zonder aflaatbrieven.
37. Elke waarachtige christen, hetzij levend of dood, heeft deel aan de geestelijke goederen van Christus en de kerk door God gave, ook zonder aflaatbrief.


            
Deur van de slotkapel in Wittenberg, waar de stellingen werden aangebracht

 43. Men moet christenen leren dat hij die de armen geeft of behoeftigen leent, beter doet dan wanneer hij aflaten koopt.
44. Want door het werk van de liefde neemt de liefde toe en wordt de mens beter. Door de aflaat wordt hij niet beter, maar slechts vrijer van straffen.
62. De rechte, ware schat van de kerk is het heilig evangelie van de heerlijkheid en de genade van God.
63. Deze schat wordt echter zeer gehaat; want ze zorgt ervoor dat de eerste de laatsten worden.
64. De schat van de aflaat is natuurlijk zeer aangenaam: want het maakt uit de laatsten de eersten.
65. De schatten van het evangelie zijn netten, waarmee men vroeger rijke mensen heeft gevangen.
66. De schatten van de aflaat zijn netten, waarmee nu de rijkdom mensen heeft gevangen.

              
               Erasmus (1469 - 1536)

   

Klik op een groene knop om naar de pagina van uw keuze te gaan
  Christelijke symbolen Symbolen in de Andrieskerk in Amerongen
  Het kruis als symbool (Lutherroos) levensloop Luther
  Luther: een vaste burcht Maarten Luther wandeltocht
Maarten Luther en de Reformatie Kinderverhaal over Maarten Luther
   

Klik op een knop om naar de pagina van uw keuze te gaan
Start Amerongen Leersum Bijbelpagina
Kinderpagina Jongeren Kerkelijke kunst Orgels
Kerkgebouwen Feesten Websites Laatste nieuws