| |
|
Samenvatting
van de lezing
"Opgravingen rond het tempelplein in
Jerusalem." |
Het begin van het
tempelplein
Drie plaatsen werden volgens de bijbel door
de aartsvaders gekocht in het land Kanaän.
Daarmee werden ze dus eigenaar van het
desbetreffende stuk land.
1. De grot van Machpela door Abraham in
Hebron ( Gen.23: 16)
2. Het graf van Jozef in Sichem door Jakob
(Gen.33:19)
3. De dorsvloer van Arauna de Jebusiet, in
Jerusalem door koning David (II Sam.24:24).
Op deze plaats zou later de tempel worden
gebouwd door koning Salomo.
De lezing van deze avond gaat voornamelijk
over de dorsvloer van Arauna.
Als het gaat over opgravingen dan hebben we
te maken met archeologie. Binnen de
archeologie in Israël zijn er verschillende
visies van waaruit men opgravingen doet,
deze |
interpreteert en een plaats geeft binnen de
geschiedenis van het volk Israël.
Er is de visie waarbij men zich gedeeltelijk
distantieert van de bijbelse geschiedenis
als een historisch gegeven voor de
archeologie en waarbij men van een andere
datering dan die van de bijbelse datering,
uitgaat.
Jaäcov Nov wil wel uitgaan van de Bijbel als
bron voor historische gegevens en begint
daarom met een overzicht in vogelvlucht van
de bijbelse tijd.
Waarom zijn de opgravingen rond het
tempelplein zo belangrijk? Omdat een
belangrijk deel van de historie van de
Islam, het Christelijke geloof en het Joodse
geloof zich hier afspeelde. Dit gebied was
oorspronkelijk de top van de berg Moria waar
Abraham volgens de traditie zijn zoon Izak
(bijna) offerde. |
|
|
Het tempelplein van Jerusalem bevindt zich
740 meter boven de zeespiegel en heeft thans
een oppervlakte van ongeveer 1400m2, dat is
ongeveer een zesde deel van de totale
oppervlakte van de Oude stad van Jerusalem.
De huidige afmetingen zijn n.313m, o.470m,
z.280m en w.485m, de vorm lijkt op die van
een trapezium.
Zo'n 2000 tot 3000 jaar voor Chr. was het
tempelplein al een heilige plaats. De bijbel
vertelt ons dat koning David hier een stuk
grond kocht van Arauna de Jebusiet, en daar
een altaar bouwde, nadat het volk getroffen
was door de pest als straf voor de
volkstelling.
Koning David richtte er een altaar op. Maar
zijn |
zoon Salomo,
een koning van vrede, bouwde pas de tempel.
De bouw duurde vijf jaar. Tijdens koning
Hizkia werd de tempel het enige joodse
religieuze centrum. In 586 voor Chr. werd
het door Nebukadnezar verwoest. Velen werden
toen naar Babel getransporteerd. En nadat de
Perzische koning Cyrus toestemming had
gegeven voor terugkeer van de ballingen en
de herbouw van de tempel, gebeurde dit
o.l.v.Zerubbabel en Ezra. Na veel
moeilijkhe-den was de tempel klaar in 515
v.C., al was deze tempel veel kleiner dan de
vorige. In 167v.c. werd de tempel ontwijd
door de Seleucidische koning Antonius IV
Epifanes (175-164 v.C.). Na hun overwinning
hebben de |
|
|
Makkabeeërs de tempel hersteld en ingewijd.
In de tijd van Herodes, rond het begin van
onze jaartelling, werden de grootste
veranderingen aangebracht. Herodes vulde de
zuidelijke uitloper van de berg op met
vulling en bogen en gewelven en verdubbelde
bijna het gebied van het tempelplein. Hij
herbouwde en verhoogde de tempel. Bovendien
zorgde hij voor de bouw van het tempelplein
met de zuilengangen. In het NT is te lezen
dat het volk weer op pelgrimsreis naar de
tempel kon gaan. Ook Petrus en Paulus
bezochten de tempel. Petrus hield er zijn
toespraak (Ha.3-11) en de gemeente komt er
bijeen (Ha.5:12).
Tijdens de grote opstand van de Joden werd
de
tempel in 70 na C. verwoest. De Romeinen
bouwden er een tempel voor hun belangrijkste
god in die tijd: Jupiter Capitolinus.
In 638 na C.werd Jerusalem veroverd door
kalif Omar(iben Chatib). Het tempelplein,
tot dan |
een plaats van verval, werd schoongemaakt.
In 691 verrees de Rotskoepel en 14 jaar
later de El Aksa moskee. Moslims gingen zich
meer en meer bezinnen op hun relatie met dit
ook voor hen heilig gebied. (Zo ging
Mohammed van de tempelberg naar de hemel om
daar de koran te ontvangen van de engel
Gabriël). In 1099 namen de kruisvaarders
onder Godfried van Bouillon Jerusalem in en
maakten zij van de El Aksa Moskee en de
Rotskoepel christelijke kerken. De orde van
de Tempeliers (een geestelijke ridderorde
die zorgde voor de orde in Jerusalem)vestigde
zich er en gebruikte de onderste gewelven
als paardestallen. Na de verovering door
Saladin in 1187, in Islamitische handen. In
de loop der jaren werd het plein
gerestaureerd en verfraaid. Van 1948
(stichting Staat Israël) tot 1967 was het
plein en de oude stad in Jordaanse handen.
Na de zesdaagse oorlog tussen Israël en de
Arabische landen in 1967, kwam het plein in
Israëlische handen. |
|
|
De huidige situatie
Na de zesdaagse oorlog gaf Mosje Dayan
een zekere autonomie aan de religieuze
instanties op het tempelplein en werd het
plein opengesteld voor de toerist.
Langzamerhand kreeg het plein, naast de
geestelijke waarde ook een politieke lading
die voor onrust zorgde b.v. bij de opening
van de tunnel langs de westelijke muur in de
Via Dolorosa. Ook het bezoek van Sharon aan
het tempelplein provoceerde tot een nieuwe
intifada.
Het tempelplein is nu voor de toerist
gesloten. Alleen Islamieten die komen bidden
worden toegelaten.
Geschiedenis van de
opgravingen
Archeologie is de wetenschap die zich
|
bezighoudt zich met oude geschiedenis op
grond van bodemvondsten en opgravingen.
Daarbij spelen voorwerpen en verschillende
bodemlagen een belangrijke rol. Bijbelse
archeologie gebruikt daarbij de Bijbel als
uitgangspunt.
Eduard Robinson was de eerste archeoloog die
zich in 1838 voor het tempelplein
interesseer-de. Charles Wilson (1836-1906)
deed onderzoek in het hele gebied. Charles
Warren (1840-1927) specialiseerde zich in de
Gihon bron en de tunnel van Hizkia. Kathleen
Canyon groef in de Jordaanse periode.
(datering Jerusalem 1800 v.C.). Shilo
ontdekte sporen van vernietiging van 586
v.C. Een jongere generatie archeologen vond
nieuwe muren en watersystemen uit de tijd
van David. |
|
|
|
Vondsten in de
Archeologische tuin in en rond de oude stad |
Opgravingen langs
de westelijke muur
(western wall-zie tekening Temple Mount) |
| De
vondsten in en rond de oude stad van
Jerusalem weerspiegelen de rijke historie
van de stad. Vondsten uit de periode van de
eerste tempel: rituele baden, aardewerk, uit
de tijd van Herodes: poorten, inscripties,
straten. Uit de Islamitische tijd mozaïeken
en paleizen. Van de Kruisvaders met name ook
muren. De Mamelukken (Egyptische keurtroepen
van met name Turken in de 13e,14e en 15e
eeuw n.C.) zorgden voor verfraaiingen
van het tempel-plein. Er zijn ook stadsmuren
uit de Turkse tijd enz. De boeiendste
vondsten stammen uit de tijd van Herodes. Om
de grond gelijk te maken werden rechthoekige
vormen gebouwd die gevuld werden met puin.
Daar zat veel oud materiaal in. |
Vanaf 1970 werd er door het ministerie van
religie langs de westelijke muur (485 m
lang) naar het noorden te graven. Er werden
gedeelten gevonden van vier poorten die
vroeger een toegang tot de tempel vormden.
Om bij de westelijke muur tunnels te komen
moet men door een wirwar van straatjes en
bogen, met name uit de Middeleeuwen gaan.
Hier werd ook een mooie muur gevonden uit de
tijd van Herodes. Aan het einde van de 300
meterlange tunnel vinden we een straat en
een plein met pilaren uit de tijd van
Herodes. Daarachter een groot watersysteem
uit de tweede eeuw voor Chr. Dit was
waarschijnlijk nodig voor de rituelen in de
tempel. Een waterreservoir bevindt zich
onder het klooster van de zusters van Zion
in de Via Dolorosa. |
|
|
|
Het Davidson
Centrum |
De huidige situatie op
het tempelplein |
Het Davidson Centrum geeft een overzicht van
het Tempelplein en de opgravingen.
Daar ziet men o.a. oude kaarten van de stad
Jerusalem (o.a. als centrum van de aarde) en
afbeeldingen van hoe men de tempel vroeger
zag. In een lager gelegen zaal liggen
voorwer-pen van voor de tweede tempelperiode
tot de Islamitische perioden, zoals een
halve sjekel die de pelgrim moest betalen
voordat hij de tempel kon binnengaan. Een
afbeelding van een stenen duif, het
offerdier dat geofferd werd, of rituele
baden die nodig waren om zich te reinigen
alvorens de tempel te kunnen ingaan.
Een videofragment geeft een kort overzicht
van de archeologische stand van zaken en
door middel van een film kan men de tocht
van een pelgrim meebeleven. Met als
hoogtepunt een reconstructie van het bezoek
aan de tempel en het tempelplein en de
winkeltjes op de markt. Door allerlei
details van vondsten van opgravingen wordt
het wel heel echt!
Een deel hiervan is ook te bewonderen op de
interachtieve site:
www.archpark.or.il
Omdat het gebied van het tempelplein heilig
is voor de Islamieten, mogen er geen
opgravingen plaatsvinden. Dat geldt ook voor
rond het tempelplein en in de Islamitische
wijk. Waar er wel wordt gegraven levert dat
protesten op van de Waqf. Dan kan het
gebeuren dat tijdens een noodzakelijke
reparatie historisch materiaal wordt
gevonden. |
Hoewel de regering van Israël probeert de
rechten van de Islamieten te respecteren, is
dat niet altijd zo aan de kant van de
Islamieten. Zogenaamde stallen van Salomo
werden in 1995 verbouwd tot een moskee. Toen
daar later een nooduitgang moest komen werd
er een gat van 36 meter gegraven. Het afval
hiervan bevatte hoogwaardige vondsten van
aardewerk uit de 8e eeuw v.C., de tijd van
de 1e tempel. Tegen de werkwijze rees een
spontaan en verontwaardigd protest. Het
gevolg was dat de werkzaamheden werden
stilgelegd. En een commissie tegen het
vernie-tigen van oudheden op het tempelplein
werd in het leven geroepen. Dit met het doel
om:
1. De vernietiging op het tempelplein te
doen
ophouden.
2. Het tempelplein te openen voor
Israelische
en buitenlandse media.
3. De afdeling van oudheden in Israël de
kans te
geven zijn werk te doen.
4. De status quo op de tempelberg
handhaven,
zodat niet één geloof het voor het zeggen
krijgt. Dit is een grote opgave bij de
gesprekken over de vrede.
Hoe zal het in de toekomst gaan? Voor veel
christenen en joodse mensen wachten nog veel
beloften om vervuld te worden. Zal als er
een derde tempel komt de Messias komen? Als
Hij dat zal willen dan zal het gebeuren. Dan
zal Hij de tijd besluiten. Dat is niet aan
ons mensen gegeven om het te doen. |
|
|
|
Terug naar de
beginpagina
|
| |
|
|
|
|
De Klaagmuur, een
overblijfsel van de westelijke (omheinings)
muur van de
tempel die Herodes bouwde. Een heilige
plaats voor de Joden. |
| |
|
|
|
|
De Dome of the Rock, de
plaats waar Mohammed de Koran ontving |
| |
|
|
|
| Al
Aqsa moskee. Een belangrijke moskee voor
moslims, waar het gaat om studie.
Belangrijker haast dan de De Dome of the
Rock die er tegenover ligt. |
|
|
| De Gouden Poort
is al bijna 1000 jaar gesloten. Zij staat op
zichzelf in afzondering met een aureool van
grote waardigheid, zich als het ware
bezinnend op het einde der tijden. Volgens
de traditie zal de Messias Jeruzalem
binnenkomen door de Gouden poort. Om dat te
voorkomen hebben de moslims de ingang
dichtgemetseld en er pal voor een
Islamitische begraafplaats aangelegd. In
vroeger tijden |
baden Joden bij deze poort om Goddelijke
genade, vandaar dat de Joden hem 'de poort
van de Barmhartigheid' noemen. Ook in de
Islam heeft de poort een grote betekenis. In
het Arabisch heet de poort Gab el-Dahiryeh
(poort van de Eeuwigheid). Men beweert dat
de gehele mensheid op de Dag des Oordeels
door deze poort zal gaan |
|
|
|
|
|
De muren zijn duidelijk te
zien op deze niet zo beste foto |
| |
|
|
|
In het Davidson centrum,
waar veel van de historie van het
tempelplein is te zien |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
|
Een vervallen poort.... |
De weg van Herodes met een
lengte van 70 meter en een breedte van 10
meter. Tussen de muur en de straat waren
kleine winkeltjes. |
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
Een door de Romeinen
vernield patriciërshuis? |
|
|
| |
|
|
|
| |
|
| |
|
|
|
|
Inscriptie Jesaja 36:14 Laat
Hizkia u niet bedriegen, want hij kan u niet
redden; Dit sprak de maarschalk namens de
koning van Assur, Sanherib, toen deze met
een sterk leger voor Jerusalem lag. |
|
|
| |
|
|
|
|
Winkeltjes langs de weg
van Herodes |
|
|
|
| |
De plaats waar
de priester op de sjofar het begin van de
sabbath aankondigt |
|
|
|
Duidelijk is te zien hoe
groot zo'n hoeksteek is in de tijd van
Herodes! |
| |
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
Een Romeins paleis |
Ook
tempelgangers moesten naar de WC. |
| |
|
|
| |
|
|
|
| |
|
|
|
|
Een veel gebruikte poort
is de Damascuspoort |
|
|
De Poorten
van Jerusalem
De huidige imposante muren van Jeruzalem
zijn afkomstig uit verschillende
bouwperioden. Zij werden in hun hedendaagse
vorm door de Turken onder leiding van hun
beroemde sultan Suleiman de Grote in 1542
herbouwd. In deze muren, die een omtrek
hebben van 4 km en gemiddeld 12m hoog zijn,
bevinden zich 34 torens en 8 poorten: de
Nieuwe Poort, de Damaskuspoort en de
Herodespoort in de noordelijke muur; de
Stefanuspoort en de Gouden Poort (in 1530
door de Turken gesloten) in de oostelijke
muur; de Mestpoort en de Sionspoort in de
zuidelijke muur; en de Jaffa Poort in het
westen. |
|
|
|
U hoort Jerusjalajim Shel Zahav
Getoonzet door Wim Verburg
Hier kunt u de midi
file downloaden |
|
|
|
Naar de beginpagina
|
