|
|
|
|
Beginpagina 3 |
|
|
Het kasteel. De kasteelheren hebben in het verleden een zeer belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkeling van het dorp en het landschap. De eerste kasteelheren waren vermoedelijk Heynric Borre ende Diederic sijn broeder. Het oude kasteel, een door grachten omgeven woontoren, hebben zij om strategische reden doen tymmeren (1286) in de uiterwaarden. Het bood overzicht op de dijk, de belangrijke weg naar Wijk bij Duurstede en Holland. Tevens lag het kasteel op de lage gronden om de grachten van voldoende water te voorzien. In 1672 was er oorlog tussen Frankrijk, Engeland, Keulen en Munster tegen de Nederlanden. In dat rampjaar was Amerongen door Duitse en Franse troepen bezet. Het oude kasteel werd in februari 1673 door de Fransen met hout vol gestapeld en uit wraak in brand gestoken. Amerongen leerde daarmee de schaduwzijde van de Zonnekoning (Lodewijk XIV) kennen. In 1674 werd met de bouw van het huidige kasteel begonnen en deze werd met inbegrip van de binnenafwerking en verfraaiing in 1680 voltooid. Den Heer van Ginckel verbleef tijdens de bouw als diplomaat veelal in het buitenland. Zijn echtgenoot Margaretha Turnor nam tijdens zijn afwezigheid met ferme hand de zaken waar. De kasteelheer werd regelmatig met de stand van zaken op de hoogte gehouden en vond het kasteel seer manifyck en fraay. Het statige kasteel heeft een dubbele toegangsbrug. De |
bovenste brug werd door de kasteelbewoners en onderste door het personeel gebruikt. Het kasteel is in de voorname classicistische stijl gebouwd. In deze periode werden eveneens de tuinmuur, de koetsierswoning en het koetshuis met stallen gebouwd. De aanbouw bij de laatste gebeurde in 1906/07. De oranjerie werd rond 1870 gebouwd in dezelfde stijl als het kasteel. Het speelhuisje werd begin 20ste eeuw gebouwd. Op het kasteelterrein liggen honden en een paard begraven. Tevens staan er vormbomen en er is een rosarium. In de 19de eeuw vertoefden de eigenaren veelal in Engeland en verwaarloosden het huis. Vanaf 1876 werd het huis permanent bewoond door Godaard J. G. C. graaf van Aldenburg Bentinck (1857-1940) die met veel liefde het huis liet opknappen. De eet- en gobelinzaal werden bijv. volgens de achttiende-eeuwse stijl ingericht. Hij vond het belangrijk om het oude karakter van het kasteel te bewaren. Sinds de laatste bewoners is er vrijwel niets veranderd aan de unieke verzameling van adellijke bezittingen die men in honderden jaren heeft bijeengebracht. De verschillende vertrekken zijn ingericht met antieke meubelen, schilderijen, portretten, wapens, zilver, aardewerk en wandtapijten. Het kasteel is via Toeristisch Amerongen te bezichtigen. Toeristisch Amerongen is gevestigd in de oranjerie van het kasteel. |
|
|
|
|
De Andrieskerk De
Andrieskerk is de 2de kerk van
Amerongen. De 1ste was de St.
Pieterskerk, die tussen de Droste- en
Donkerstraat heeft gestaan. De St.
Pieterskerk was vermoedelijk al voor 1000
aanwezig, maar de 1ste vermelding
dateert uit 1217. De kerk is in 1525 in
onbruik geraakt en werd in 1616 afgebroken.
Achter de kansel van de Andrieskerk staat
een oude altaarsteen van rood zandsteen uit
de St. Pieterskerk opgesteld. Het is
waarschijnlijk een deksel van een sarcofaag.
|
De doopkapel onder de toren werd niet meer gebruikt. Nu staat de trap naar het orgel hier.In 1584 werd in het koor een grafkelder met daarboven een graftombe van de familie Van Reede gebouwd. Hierin liggen 19 familieleden begraven. In 1585 vond er bij Amerongen een grote veldslag plaats tussen Spanjaarden en Hollanders, waarbij de laatste werden verslagen. De Spanjaarden richten veel schade in Amerongen aan. Ook de kerk liep veel schade op en het herstel verliep moeizaam. In 1593 was alleen het dak nog maar hersteld. De herstelwerkzaamheden werden pas in 1652 beëindigd met het aanbrengen van een leien dak. Het schip werd met een houten tongewelf en het koor met een stenen gewelf afgewerkt. Om een beter zicht op de kansel te verkrijgen, werden in 1661 twee pilaren verwijderd. Nauwelijks bekomen van het herstel werd de kerk in 1672/73 door de Fransen in brand gestoken. De brandgeschilderde ramen waren evenals de kerk niet brandbestendig en er werd veel schade aangericht. Op 16 december 1673 werd door ds. Keppel een dienst gehouden in een waterdichte kerk. Er is één koperen kaarsenkroon uit 1649 bewaard gebleven en deze hangt dicht bij het orgel. De andere twee kronen zijn in 1685 aan de kerk geschonken. In 1681 werd het doophek en de kansel geplaatst. Rond 1698 werden de ouderlingen- en diakenenbank en het koorhek geplaatst. De gravenbank dateert uit eind 19de eeuw. De avondmaalstafel is recent.De Natewischkapel aan de zuidzijde is in de 17de eeuw gebouwd. |
|
|
|
|
Het orgel is uit 1863 en werd in de
werkplaats van Bätz-Witte vervaardigd. Het
orgel is in 1922 en 1992 gerestaureerd. De kerk werd in 1884 gerestaureerd, waarbij twee pilaren werden verwijderd. Tevens werd het houten tongewelf vervangen door een stenen kruisgewelf. De volgende restauraties vonden in 1948-1953 en in 1990-1992 plaats. Bijzondere gedenktekens in de kerk zijn de 22 rouwborden in het koor en de zijbeuken. Ze dateren uit de 17de en 18de eeuw en de oudste is van Geertruid van Nijenrode (1605). Ze zijn ter gedachtenis aan de vroegere kasteelbewoners aangebracht. Van Goert van Reede en zijn vrouw Geertruid van Nijenrode, resp. overleden in 1585 en 1605, werden levensgrote beelden vervaardigd die voor hun graftombe waren bestemd. Deze beelden werden door de Fransen in 1672/73 na het in brandsteken van de kerk onderste boven in de vloer van de toren gelegd. Het met voeten betreden van deze beelden was voor de familie en de kerkgangers bijzonder kwetsend. In 1907 werden de al eerder uitgegraven en beschadigde beelden gerestaureerd en bij de laatste restauratie achter de kansel geplaatst. Het gedenkbord onder het orgel werd naar aanleiding van de restauratie in 1990/92 aangebracht en is gebaseerd op Spreuken 24. |
De kerk is rijk voorzien met symbolen. Op de
kapitelen aan de pilaren zien we de vier
evangelisten: Mattheüs is de mens, Marcus de
leeuw, Lucas de stier en Johannes is de
adelaar (zie Openbaringen 4). Verder zien we
een pelikaan met de betekenis van de
zelfopofferende liefde van Christus, een
griffioen, het Lam Gods, de Duif des Geestes
en korenschoven (6x) én druiventrossen (6x).
De laatste twee als teken voor brood en wijn
bij het Heilig Avondmaal. Tegenover de
kansel zien we de hoofden van Petrus en
Andreas op de pilaar staan. Het zijn resp.
de patroonheiligen van de St. Pieterskerk en
de St. Andrieskerk. Onder het orgel zien we
twee musicerende engelen. In de Andrieskerk zijn veel muurschilderingen bewaard gebleven. Bij de restauratie in 1990/92 werd de kalklaag van enkele fresco’s verwijderd en deze werden gerestaureerd. Tussen het koor en het schip treffen we op de triomfboog de Boom van Jesse (16de eeuw) naar Jesaja 11 aan. Op de muur van de voormalige sacristie zien we de legende van Christoforus, de Christusdrager. Daaronder wordt de legende van de heilige Ursula uitgebeeld. Op de buitenmuur staat Erasmus, bisschop van Antiochië afgebeeld. Het stelt een marteling voor, waarbij hij aanwezig was. |
|
|
|
